E-Ticarette İade Şoku: Geri Gönderim Üretimden Pahalı Hale Geldi, Çevre Kirliliği Artıyor!
Günümüzün dijitalleşen dünyasında, tek tıkla alışverişin sunduğu kolaylık, beraberinde beklenmedik sorunları da getiriyor. Özellikle e-ticarette iade maliyeti, firmalar ve çevre için ciddi bir yük oluşturmaya başladı. Yaşar Üniversitesi Lojistik Yönetimi Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Melisa Özbiltekin Pala, hızla büyüyen ‘İade Ekonomisi’nin hem finansal hem de çevresel boyutlarına dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Tersine Lojistiğin Artan Yükü
Online alışverişin hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmesiyle birlikte, tüketiciler için sunulan ‘kolay iade’ seçenekleri, lojistik sektörü için karmaşık bir süreci tetikliyor. Dr. Pala’nın vurguladığı gibi, özellikle giyim sektöründe artış gösteren iade oranları, ‘tersine lojistik’ kavramını ön plana çıkarıyor. Basit bir iade işlemi, aslında ürünün üretim maliyetini aşan operasyonel bir gider kalemi oluşturabiliyor. Bu durum, bazı işletmeleri iade edilen ürünleri tekrar satışa sunmak yerine imha etme noktasına getirebiliyor.
Tek Bir Ürünün Gizli Yolculuğu ve Maliyeti
Bir ürünün müşteriden geri alınarak depoya ulaşması, basit bir işlem gibi görünse de, aslında oldukça katmanlı bir süreci kapsıyor. Dr. Pala, bu süreci şu adımlarla açıklıyor: Toplama, taşıma, detaylı kalite kontrol, yeniden paketleme ve tekrar stoklama gibi işlemler, her bir iade için ayrı ayrı gerçekleştiriliyor. Bu süreç, özellikle ‘ölçek ekonomisi’ prensibiyle üretilen ürünlerin tekil bazda geri gönderim maliyetinin, üretim maliyetini dahi geride bırakmasına neden olabiliyor. Bu da iade maliyetinin ne kadar yüksek olduğunu gözler önüne seriyor.
Görünmeyen Karbon Ayak İzi: Çevresel Etkiler
Tüketicilerin en sık karşılaştığı iade nedenlerinden biri olan ‘beden uyuşmazlığı’, kontrolsüz yönetildiğinde ciddi bir çevre kirliliğine yol açıyor. Dr. Pala, tüketicinin ‘uymazsa geri gönderirim’ rahatlığının arkasında yatan çevresel maliyete dikkat çekiyor. Bir ürünün kargo ile toplama merkezlerine, oradan ayrıştırma ve kalite kontrol birimlerine taşınması, yeniden paketlenmesi ve tekrar stoklanması gibi adımlar, önemli miktarda karbon salınımına neden oluyor. Özellikle moda perakendesinde, bir ürünün iade sürecindeki karbon emisyonu, ilk sevkiyat sürecindeki emisyonu aşabiliyor. Bu da sektörde büyük bir ekolojik yük oluşturuyor.
Çözüm: Stratejik İyileştirme ve Sürdürülebilirlik
Dr. Pala, bu sorunun çözümünün stratejik iyileştirmelerde yattığını belirtiyor. Tersine lojistik süreçlerinin dikkatli ve etkin bir şekilde yönetilmesiyle risklerin minimize edilebileceğini vurguluyor. Etkin taşıma planlaması, enerji verimliliği ve geri dönüşüm altyapısının güçlendirilmesi gibi adımlar, hem operasyonel verimliliği artırıyor hem de sürdürülebilirlik hedefleriyle uyum sağlıyor. Doğru yönetilen bir tersine lojistik stratejisi, iade maliyetini düşürürken çevreye verilen zararı da azaltıyor.
Teknolojihaberim.com.tr olarak, e-ticaretin sunduğu kolaylıkların sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi gerektiğinin altını çiziyor, bu konuda yapılan araştırmaları ve çözüm önerilerini siz değerli okurlarımızla paylaşmaya devam edeceğiz.
